ترجمه "lale" به فارسی

(Fars. lāle) [Kelime üçüncü ve dördüncü anlamlarını Türkçe’de kazanmıştır] 1. Zambakgiller familyasından, Asya menşeli olduğu sanılan, çok değişik türleri bulunan, mızrak biçiminde uzun yapraklı, çok yıllık soğanlı bitki. Tulipa gesneriana. 2. Bu bitkinin, yapraklarının ortasından çıkan bir sap üzerinde bir tâne açan kadeh biçimindeki çiçeği: Ya şevk içinde harâb ol ya aşk içinde gönül / Ya lâle açmalıdır göğsümüzde yâhut gül (Yahyâ Kemal). Mevsimin tam lâle zamânı / Geçtim bir akşam Sâdâbat’tan / Koltuğumda Nedim dîvânı (Câhit S. Tarancı). Lâleye verilen ehemmiyetin bir sebebi de onun eski harflerle yazılışında Allah ismindeki harflerin mevcut olması idi. Bundan dolayı câmi, çeşme, mezar gibi dînî binâlarda tezyînat olarak çok kullanılmıştır (Celâl E. Arseven). 3. Meyve toplamaya yarayan, ucuna dörtlü veya üçlü çatal geçirilmiş sırık. 4. Bir zincirle ağır suçluların boynuna takılan, iki ucu lâle biçiminde kıvrık demir halka, pranga, gul: Lâle-i aşkı takın Mecnun gibi sahrâyı bul / Gel beri Leylâ yüzünden Hazret-i Mevlâ’yı bul (...). Üç buçuk soysuzun ardında zağarlık yapamam / Hele hak nâmına haksızlığa ölsem tapamam / Doğduğumdan beridir âşıkım istiklâle / Bana hiç tasmalık etmiş değil altın lâle (Mehmet Âkif). Boynun lâlede, ellerin kelepçede, ayakların bukağıda olduğu halde... (Ahmet H. Müftüoğlu). 5. Bir topun ağzına yakın olan bileziğinden ağzına kadar olan kısmı.